Jest styczniowe popołudnie. Ostatnie chwile ze światłem. Kotlina Jeleniogórska jest właśnie jednym z najzimniejszych miejsc w Polsce, ale jednocześnie bardzo słonecznym. Nasypało też całkiem sporo śniegu więc to, na co właśnie patrzymy wygląda jak widokówka z mocno podkręconymi kolorami. Wypełniona jest mocnymi kontrastami między bielą śniegu, brązem nagich drzew i błękitem nieba. Przed nami zaś pałac w Łomnicy, który dzięki swej intensywnie żółtej barwie jest najmocniejszym akcentem tego pięknego krajobrazu.
Krótka historia pałacu w Łomnicy
Pierwsze wzmianki o Łomnicy pojawiają się już w XIV wieku, kiedy wieś należała do śląskich rodów rycerskich jak na przykład von Zedlitz. Barokowy pałac, który dziś znamy jako Duży Pałac, powstał z fundacji rodziny de Thomagnini około 1720 roku, a jego charakterystyczne narożne alkierze nadały mu typowy dla tej epoki charakter.
W 1738 r. majątek kupił kupiec lniarski Christian Mentzel, który nie tylko przebudował pałac, ale także otoczył go parkiem krajobrazowym. Z czasem po sąsiedzku powstał też mniejszy pałac klasycystyczny, który nazwano Domem Wdowy.
Przez kolejne stulecia Łomnica przechodziła z rąk do rąk, aż w 1835 roku trafiła do rodziny pruskiego dyplomaty Carl Gustav Ernst von Küster. To właśnie ta rodzina była tu do 1945 roku i mocno odcisnęła swoje piętno na rezydencji.
Wiadomości z pierwszej ręki
Rozsiadamy się wygodnie i nim ruszymy zwiedzać zabytkowe wnętrze, wsłuchujemy się w opowieść o historii, teraźniejszości i planach na przyszłość. Pałac w Łomnicy jest bowiem takim miejscem, w którym przeszłość i bieżąca chwila idą ze sobą ramie w ramię. Są bardzo mocno zespolone, dzięki czemu panuje tu tak wyjątkowa atmosfera.
Pierwsze słowa płyną do nas w języku niemieckim, a ich autorem jest urodzony w 1923 roku syn ostatnich właścicieli majątku w Łomnicy. Opowiada o dzieciństwie i funkcjonowaniu całego gospodarstwa. Jego opowieść uzupełniają sielskie i radosne fotografie.
Wiemy jednak jak potoczyła się historia, więc nieuniknione stają się inne zdjęcia. Spokojne letnie kadry obrazujące rodzinne wiejskie życie ustępują miejsca zimowym obrazom pełnym smutku i grozy. Pochodzą z zimy 1945 roku, gdy na Dolny Śląsk nadciągała Armia Czerwona a tutejsi Niemcy w pośpiechu uciekali przed nią na zachód.
Czas upadku i uśmiech losu
Koniec wojny to dla Dolnego Śląska koniec jednej epoki i początek drugiej. W Łomnicy realizowano ten sam scenariusz, który został napisany dla wielu poniemieckich majątków. Motywem przewodnim stał się powolny upadek, a wraz z nim degradacja i grabież. Aż przyszedł rok 1990. Czas przemian. Łomnica znalazła się w gronie tych, do których los się uśmiechnął. I to naprawdę szeroko.
Był to uśmiech dwóch młodych Niemców, najpierw przyjaciół a potem małżonków. Na zdjęciach są pełni radości, zapału i pomysłów na nowe życie Łomnicy. A także na swoje nowe życie w Łomnicy. W dalszej części filmu słyszymy głos właścicielki. Mówi płynną polszczyzną, choć słychać niemiecki akcent.
Nazywa się Elisabeth Küster!
Wspólna misja
Czy to przypadkowa zbieżność nazwisk? Absolutnie nie! Pałac w 1990 roku, 45 lat od końca wojny, został odkupiony od Państwa Polskiego przez potomków ostatnich właścicieli. Zgromadzili wokół siebie grono przyjaznych osób. To grono stale się powiększało, a wraz z nim możliwości pozyskiwania dotacji. Kolejne lata to czas bardzo żmudnej pracy. Polaków i Niemców. Polskich i niemieckich instytucji. Krok po kroku w duchu wspólnoty i dbałości o piękną i wyjątkową tożsamość Dolnego Śląska.
To dlatego dziś w głównym pałacu działa muzeum wnętrz. W 18 pomieszczeniach zwiedzający nie tylko podziwiają piękne, stylowe meble z epoki, które dużym wysiłkiem udało się tu zgromadzić, ale i zagłębiają się w przeszłość. Pieczołowicie odtworzono autentyczne wnętrza z różnych epok: od gabinetu kupca lnu z XVIII w. przez elegancką jadalnię z XIX w. po szkolną klasę z lat 50.–60. XX w., kiedy pałac był szkołą. Głównym pałac jest też siedzibą Stowarzyszenia Pielęgnacji Sztuki i Kultury Śląska, które – zgodnie z nazwą – troszczy się o wspaniałe dziedzictwo tego regionu.
Wypoczynek jak ze snów
Po sąsiedzku stoi natomiast mały pałac, czyli wspomniany Dom Wdowy. To w nim urządzono stylowy hotel oraz Restaurację Pałacową. Wnętrza są klimatyczne i eleganckie, atmosfera serdeczna i kameralna, a karta dań krótka i pełna wspaniałości. Każda propozycja tutaj jest starannie skomponowana i stanowi dzieło sztuki kulinarnej.
Folwark w nowej roli
Innym rodzajem sztuki są wyroby z lnu. Ponieważ okolica od dawna słynęła z tradycji tkackich, to dziś w dawnych zabudowaniach gospodarczych działa ogromny sklep z wyrobami z lnu. W ofercie jest moda damska i męska, a także przeróżne tekstylia domowe: obrusy, bieżniki, serwetki czy poszewki na poduszki. Oferowane produkty powstają we współpracy z projektantami i rzemieślnikami, a misternie tkane tkaniny nawiązują do historycznych tradycji Łomnicy i Dolnego Śląska. Komu mało zakupów może wejść do kolejnego sklepu i zaopatrzyć się w wyjątkowe produkty spożywcze. Dalej jest kolejna restauracja i Dom Zarządcy, w którym też są pokoje hotelowe. Cała ta przestrzeń żyje szczególnie intensywnie latem, gdy staje areną dla lokalnych producentów żywności i rękodzieła.
Miejsce refleksji
W skład kompleksu wchodzi także stojący na rozstaju dróg Dom Modlitwy. Jest to zrekonstruowany, zabytkowy budynek sakralny, który pierwotnie powstał w 1748 roku we wsi Rząśnik jako ewangelicki dom modlitwy (tzw. Bethaus) i był jednym z ponad 200 tego typu obiektów na ówczesnym Śląsku. Po wielu latach powojennych zaniedbań i groźbie rozbiórki został przeniesiony i odbudowany przy pałacu w Łomnicy dzięki staraniom właścicieli zespołu pałacowego i lokalnych stowarzyszeń. Dziś pełni rolę miejsca spotkań, wystaw i wydarzeń kulturalnych, opowiadając historię protestanckiej społeczności i śląskiej tolerancji religijnej. Jest to także ostatni oryginalny tego typu dom modlitwy zachowany na Dolnym Śląsku.
Oaza spokoju
Uzupełnieniem tego obrazu Łomnicy jest też tło:rozległy park, przez który meandruje Bóbr, a przede wszystkim Karkonosze z ich królową Śnieżką. Teraz, w zimie, panuje tu niebywały spokój. Mróz jest tak mocny, że nawet rzeka zamarzła. Wszystko przykrywa lekka pierzynka śniegu, wszystko zdaje się być uśpione. Panuje kompletna cisza czasem przerywana pojedynczym trelem ptaka albo skrzypieniem śniegu. Klimat jak z baśni, której scenografią są potężne góry i ciepły pałac.
Okolica do poznania w czasie (niejednego) pobytu
By w Łomnicy poczuć szczęście wystarczy filiżanka kawy i ta cudowna atmosfera. Nieważne czy jest się tu zimą czy latem. Ale kto pragnie czegoś więcej na nudę nie będzie narzekać. Jesteśmy w sercu Doliny Pałaców i Ogrodów, więc zabytkowych rezydencji w okolicy jest pod dostatkiem. Do tego bardzo ciekawa Jelenia Góra z uzdrowiskiem Cieplice Zdrój, szlaki dla amatorów górskich wędrówek, fenomen przyrodniczy w postaci Kolorowych Jeziorek, klimatyczne Kowary, tętniący kurortowym życiem Karpacz, czy też bardzo ciekawa wieś Mysłakowice z oryginalnymi domami tyrolskimi.
Materiał powstał podczas naszego pobytu w Łomnicy, gdzie gościliśmy na zaproszenie Pałacu Łomnica.
Zobacz co jeszcze warto poznać w okolicy:
O Dolinie Pałaców o Ogrodów przeczytasz tutaj.
Tutaj znajdziesz natomiast artykuł na temat Mysłakowic.
Bardzo unikatowym zabytkiem jest też nieodległa Wieża w Siedlęcinie. Zobacz tutaj.
