Łódź na weekend – jakie atrakcje obejrzeć w dwa dni?

Nie planowaliśmy tego wpisu teraz, ale po ostatniej dwudniowej wizycie w Łodzi, znów zachwyceni tym miastem, stwierdziliśmy, że chociaż ogólny tekst musi o nim powstać. Bo Łódź ma w sobie to coś, co nieustannie nas przyciąga, fascynuje i jak żadne inne miasto inspiruje. Bo z Łodzią jest jak ze sztuką współczesną – można ją kochać, ale wcale nie trzeba. Bo podobno tutaj nic nie musisz, a wszystko możesz!

Druga część tekstu o Łodzi tutaj

Unikat

Łódź z pewnością nie jest jednak miastem łatwym. To nie Kraków czy Gdańsk (czy wiele innych), w których wychodzisz z dworca i od razu mówisz „wow”. Tu piękno nie jest na wyciągnięcie ręki. Ba, po nie trzeba czasem bardzo głęboko zanurkować. Ale jest! I to w solidnej dawce.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Maszyna tkacka z pewnością zdeterminowała historię miasta i jego dynamiczny rozwój

Łódź jest też miastem absolutnie niepowtarzalnym i to na skalę europejską. Chyba większość miejscowości w naszym kraju ma gdzieś w świecie jakiś odpowiednik, można je z czymś porównać, do czegoś odnieść, tymczasem Łódź (i trochę Gdynia) jest jedyna w swoim rodzaju. I nawet porównanie z Manchesterem, angielskim ośrodkiem włókiennictwa, wydaje się nietrafione, bo jednak tam wydarzenia miały nieco inny przebieg i zupełnie odmienne tło kulturowo-historyczne.

Różne światy

Ja chcę, żeby moja Łódź rosła, żeby miała pałace wspaniałe, ogrody piękne, żeby był wielki ruch, wielki handel i wielki pieniądz. To chyba jeden z najbardziej znamiennych i trafnych opisów Łodzi, zaczerpnięty Ziemi Obiecanej Reymonta, jaki można przytoczyć by opisać historię tego miasta.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Ładnie zagospodarowana przestrzeń dawnej fabryki

Miastem u progu boomu gospodarczego rządził pieniądz, dziki kapitalizm przełomu XIX i XX wieku. Ówcześni Łodzianie dalecy byli od romantycznych zrywów i sentymentalizmu, oni po prostu robili interesy. To się liczyło najbardziej. Niestety ten sam kapitalizm i pieniądz popchnęły Łódź w przepaść sto lat później (choć w międzyczasie „zaliczyła” poważny kryzys po I wojnie światowej) . Dziś miasto powoli się odradza, wciąż jednak balansując na granicy dwóch światów, gdzie przenikają się blichtr i bieda, artystyczne drżenie i walka o codzienne przetrwanie, kamienice błyszczące świeżutko po remoncie i takie, które się sypią, odnowione fabryki z super mieszkaniami, biurami czy hotelami i takie, które zaraz się zawalą. I tak dalej…

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Niektóre miejsca jeszcze czekają na swój lepszy moment

Wielkie remonty

Łódź jest chyba jedynym miejscem w Europie, gdzie na taką skalę adaptuje się budynki do zupełnie nowych funkcji. Dogłębnym i najlepszym przykładem tego zjawiska jest EC1 czy Manufaktura. Ona też jako jedna z pierwszych w Polsce wdrożyła myślenie, by zachowywać stare dziedzictwo poprzemysłowe, teoretycznie „niepotrzebne” i adaptować je do nowych funkcji.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. EC1, czyli najświeższa przeprowadzona na wielką skalę rewitalizacja

W górę i w dół

Ale żeby nie było wyłącznie „ochów i achów” i tylko hummusu w hipsterskiej knajpie – Łódź to też miasto, którego mieszkańców historia sponiewierała jak nikogo innego. Oczywiście my na Górnym Śląsku też widzieliśmy niejedno, ale „upadek” Łodzi wydaje się być bezprecedensowy.

Zdarzyło się tu bowiem coś niezwykłego, szybkiego, wręcz rewolucyjnego, ale rachunek za to został wystawiony bardzo wysoki. Miasto rosło w siłę jak przysłowiowy pucybut, który w mig stał się milionerem, ale w tym wypadku koło się zatoczyło i milioner znów stał się nędzarzem, który ponownie i z mozołem odbija się od dna.

Nie do ogarnięcia!

Łódź jest bardzo trudna do ogarnięcia. To miasto ciągłej zmiany, dynamiki, za którą nie sposób nadążyć. Od ponad dekady staramy się tu być przynajmniej raz do roku, choćby na chwilę, choćby przejazdem, tak, by w końcu móc powiedzieć „ok, mamy to zaliczone”. Nie, w Łodzi to niemożliwie! Zawsze odkryjemy coś fantastycznego, zawsze trafimy do jakiegoś miejsca, którego wcześniej nie widzieliśmy. Dlatego kiedyś, gdy czas na to pozwoli, przyjedziemy na tydzień i tak sobie będziemy wygrzebywać te różne mniejsze i większe cudeńka.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Budynek należący do kompleksu Manufaktury to jeden z dziesiątek atrakcji czekających w mieście

Dziś pokazujemy tylko dziesięć najważniejszych miejsc, które stanowią zaledwie ułamek tego, co w Łodzi można obejrzeć (w następnym poście będzie kolejna „dziesiątka”), ale naszym zdaniem pozwalają jednak poczuć czym to miasto było i czym jest teraz. W przyszłości planujemy jeszcze kilka wpisów „łódzkich”, które bardziej szczegółowo będą opowiadały o najciekawszych miejscach.

1. Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej

Nim w Łodzi zaczęło się to całe szaleństwo, miasto wyglądało tak, jak można to obejrzeć w skansenie (wejście ul. Piotrkowska 282). Przenosimy się tu do XIX wieku i mamy okazję obejrzeć autentyczną (i najbardziej reprezentatywną) zabudowę przeniesioną z kilku miejsc w Łodzi i okolicy.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej

Można tu m.in. obejrzeć malutkie domy tkaczy – przed rewolucją przemysłową i mechanizacją produkcji tkacze pracowali metodą rozproszoną tzn. dostawali materiał czyli nici, z których w swoich domach na ręcznych krosnach tkali materiał, który potem za opłatą oddawali przedsiębiorcy.

Chyba największe wrażenie zrobiła na nas willa letniskowa w stylu wschodniej daczy, tak charakterystyczna dla Rosji. Od razu przenieśliśmy się myślami do wstrząsających rosyjskich filmów m.in. „Spaleni Słońcem”, Nikity Michałkowa, gdzie spora część akcji toczy się w drewnianej, otoczonej sielskim krajobrazem daczy, a przede wszystkim „Lewiatana” Andrieja Zwiagincewa , którego akcja utkana jest właśnie wokół pięknego drewnianego domu.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Willa letniskowa – najbardziej spektakularny obiekt w skansenie

2. Biała Fabryka Geyera

To, co wydarzyło się później w Łodzi, możemy obejrzeć w pobliskiej Białej Fabryce założonej przez Ludwika Geyera, a dokładniej w urządzonym w niej Centralnym Muzeum Włókiennictwa.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Tzw. Biała Fabryka Geyera, dziś Centralne Muzeum Włókiennictwa

Fabryka powstała już w pierwszej połowie XIX wieku i nazwę zawdzięcza białemu tynkowi na elewacjach, co w Łodzi raczej nietypowe, gdyż znakomita większość budynków posiada elewację z czerwonej cegły (choć i tutaj całe zaplecze, a także większość dziedzińca również pozostały nieotynkowane.)

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Maszynownia na terenie Białej Fabryki z kominem, który dziś jest już rzadkością w mieście

W środku kompleksu jest zachowana maszynownia razem z kotłownią z kominem, co dziś spotyka się w Łodzi nieczęsto. Całość przepięknie odbija się w wodzie stawu Parku Reymonta

W 1838 roku Geyer zamontował w swojej fabryce pierwszą w Łodzi maszynę parową, co rozpoczęło mechanizację produkcji w mieście. I to ta jedna, stojąca pośrodku maszyna za pomocą wałów, kół zębatych i pasów transmisyjnych napędzała wszystkie maszyny przędzalnicze pracujące we wszystkich skrzydłach zakładu.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Wnętrze Centralnego Muzeum Włókiennictwa

Umieszczenie w dawnej fabryce muzeum, można chyba uznać za jedną z pierwszych udanych adaptacji obiektu poprzemysłowego do nowej funkcji ponieważ projekt ten zaczęto realizować już w połowie lat 50. XX wieku. Placówka jest także organizatorem ważnej imprezy branżowej – „Triennalle tkanin”.

3. Manufaktura

To oczywiście miejsce, które znają wszyscy i którego reklamować nie trzeba. Zawsze jednak warto przypomnieć, że jest to jeden z pierwszych w Polsce obiektów zaadaptowanych z takim rozmachem – poszczególne jej elementy były oddawane do użytku od 2006 do 2009 roku. Manufaktura, czyli ogromne centrum handlowo-kulturalno-rozrywkowo-gastronomiczne, powstało w budynkach dawnego kompleksu fabrycznego Izraela Poznańskiego, jednego z największych magnatów przemysłowych XIX-wiecznej Łodzi .

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Manufaktura, czyli najsłynniejsza wizytówka miasta

Nawet dziś robi niemałe wrażenie, jednak gdy byliśmy w Łodzi po raz pierwszy w życiu w 2006 roku, a więc tuż po otwarciu, Manufaktura była jakąś totalną enklawą szczęścia, dobrobytu i normalności w tym – wówczas – zrozpaczonym mieście. Oprócz sklepów działają tu także muzea (w tym jeden z oddziałów Muzeum Sztuki), kino, ścianka wspinaczkowa, kręgielnia itd.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Rynek Manufaktury, czyli pionierskiej i bardzo udanej rewitalizacji przestrzeni
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Manufaktura

Najbardziej efektownym budynkiem jest dawna przędzalnia zaadaptowana na luksusowy hotel. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie kontrast z zaniedbanymi budynkami dawnego osiedla robotniczego po przeciwnej stronie ulicy, który wydaje się jeszcze bardziej dojmujący w zestawieniu z cenami obowiązującymi w hotelu.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Luksusowy hotel w dawnej przędzalni Izraela Poznańskiego
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Efektowny, zabytkowy płot i ruda barwa cegły

Podobnie jak pod koniec XIX wieku tak i na początku XXI niczym nie skrępowany kapitalizm lubuje się w tego typu asymetrii. W Łodzi u szczytu potęgi gigantyczny super luksusowy pałac przemysłowca (patrz niżej) graniczył z ciasnymi, dusznymi, przeludnionymi domami robotników. Dzisiaj hiper luksusowy hotel graniczy z obszarami rozbitków po ciężkiej transformacji.

4. Pałac Poznańskiego

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Pałac Izraela Poznańskiego, czyli najbardziej efektowna siedziba magnata przemysłowego

By doglądać interesu z bliska Poznański w 1877 roku zakupił stojącą tuż obok narożną kamienicę. Z czasem zaczął ją jednak intensywnie przebudowywać w stylu francuskiego neorenesansu i neobaroku. Dzisiejszy, ostateczny wygląd został budynkowi nadany już po jego śmierci. Patrząc na to gmaszysko aż trudno uwierzyć, że zaledwie kilka dekad wcześniej Poznański wyszedł z drewnianej chałupy w Aleksandrowie Łódzkim i z takim impetem podbił świat. W częściowo zachowanych wnętrzach mieści się dziś Muzeum Historii Miasta Łodzi.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Elegancka klatka schodowa w pałacu
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Najbardziej reprezentacyjna sala pałacu

Najbardziej efektowna część pałacu wznosi się przy ulicy Ogrodowej, ale jego skrzydło ciągnie się jeszcze wzdłuż ulicy Zachodniej. Warto też zaglądnąć od strony ogrodu, gdzie prezentuje się wyjątkowo urodziwie.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Elewacja pałacu od strony ogrodu

5. Osiedle Księży Młyn

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Najbardziej spektakularne z łódzkich osiedli robotniczych

Nasz ukochany katowicki Nikiszowiec wśród kolonii robotniczych ma w Polsce tylko jednego konkurenta, a jest nim osiedle Księży Młyn w Łodzi. Powstało dla pracowników fabryki Karola Schaiblera w drugiej połowie XIX wieku i składa się z zespołu kilkurodzinnych domów.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Osiedle Księży Młyn

Łódzkie imperia były bardzo „kompaktowe” i składały się z fabryk, domów robotniczych i leżących nieopodal pałaców właścicieli. Wszystko było tu blisko siebie, w przeciwieństwie do naszego Górnego Śląska gdzie zakład od osiedla dzieli kilkaset metrów, a od pałacu właściciela czasem i kilkanaście kilometrów.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Zadrzewiona aleja pośrodku osiedla tworzy jego kameralny charakter i niezwykły klimat

Doskonale ten stan rzeczy widać na skrzyżowaniu ulic Przędzalnianej i Tymienieckiego, gdzie poszczególne narożniki: zajmują pałac przemysłowca, budynki fabryki i domy robotnicze.

6. Lofty u Scheiblera

Główna zadrzewiona aleja osiedla Księży Młyn jest poprowadzona na wprost imponującego budynku dawnej przędzalni należącej do imperium Karola Scheiblera.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Blisko ćwierć kilometra zabytku poprzemysłowego

Budynek, zaprojektowany niczym zamek z ośmiobocznymi basztami na narożach, jest największym obiektem przemysłowym Łodzi – jego elewacja ma aż ćwierć kilometra długości, czyli jest blisko 50 metrów dłuższa od budynku przędzalni (Hotel Andels) w kompleksie Manufaktury.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Wnętrze dawnej przędzalni zaadaptowanej na mieszkania

Potężny budynek jest dziś zaadaptowany na mieszkaniówkę. Warto wejść na jego korytarze, które w środku mają rozebrane stropy, ale pozostawioną konstrukcję, co sprawia niezwykłe wrażenie. Do kompleksu dobudowano też nowoczesne obiekty mieszkalne, jednak ściśle współgrające architektonicznie i stylistycznie ze starym budynkiem.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Dawna fabryka stanowi ładny kompleks z nowymi budynkami

Warto też zajrzeć na zaplecze dawnej przędzalni – spójna całość, skupiona jest przy dawnym stawie przeciwpożarowym, w którym pięknie wszystko się odbija.

7. Pałac Herbsta

Neorenesansowa willa została zbudowana dla najstarszej córki Karola Scheiblera Matyldy i jej męża Edwarda Herbsta. Jest to kolejny dobitny przykład rezydencji magnackiej stojącej nieopodal kompleksu fabrycznego. Co ciekawe z pięknego ogrodu znajdującego się za pałacem rozciąga się niesamowity widok – widoczna jest krótsza elewacja przędzalni flankowana narożnymi wieżami, która jest tak duża, że dominuje rezydencję. Do budynku przylega skrzydło z salą balową i oranżerią, a do całego kompleksu należy także bardzo elegancki i widowiskowy budynek stajni i powozownie. W pałacu mieści się jeden z oddziałów Muzeum Sztuki, w którym prezentuje się piękne wnętrza oraz sztukę z końca XIX wieku.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Pałac Herbsta bezpośrednio sąsiadujący z fabryką
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Luksusowe wnętrze pałacu Herbsta
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Witraże były bardzo modną dekoracją domów przemysłowców i dziś jest ich w mieście niezliczona ilość
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Do kompleksu pałacu Herbsta należą też piękne stajnie

8. EC1

Skrót rodem z chemii czy innej nauki ścisłej, to tak naprawdę jedna z najgłośniejszych i najlepszych adaptacji ostatnich lat. Dowód na to, że na czym jak na czym, ale na rewitalizacji to się w Łodzi naprawdę świetnie znają. Zrobiona z wielkim rozmachem, a zarazem poszanowaniem substancji zabytkowej obiektów.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Kompleks EC1, najstarszej łódzkiej elektrowni

EC1 to pierwsza łódzka elektrownia, która została uruchomiona w 1907 roku i działała do 2001 roku. W latach 20. XX wieku elektrownię rozbudowano o jeden blok i trudno dziś nie odnieść wrażenia, że jego architektura nie została zainspirowana wpisanym w 2001 roku na Listę UNESCO kompleksem Zollverein w Essen w Niemczech.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Wielkie gmachy EC1
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Piękna rewitalizacja EC1 to zjawisko, z którego Łódź bardzo teraz słynie

Dziś swoją siedzibę ma tu kilka placówek, które już działają albo wkrótce rozpoczną funkcjonowanie m.in. Centrum Nauki i Techniki, Planetarium.

9. Łódź Fabryczna

Karolowi Scheiblerowi Łódź zawdzięcza jeszcze jedną rzecz – główną stację kolejową. Powstała ona z inicjatywy tego magnata przemysłowego w 1866 roku i miała połączyć miasto z Koluszkami, a tym samym z otwartą nieco wcześniej trasą Warszawa-granica-Wiedeń.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Ultranowoczesny dworzec kolejowy

W ostatnich latach przeprowadzona została potężna modernizacja kompleksu (finalnie ukończenie inwestycji planowane jest na 2022 rok) realizowana w ramach wielkiego projektu Nowe Centrum Łodzi. Jest to gigantyczny dworzec kolejowy, który wydaje się być nieco przeskalowany wobec potrzeb mieszkańców i turystów. Mieliśmy nawet okazję usłyszeć od Łodzianina, że więcej tu zwiedzających i fotografujących niż podróżnych.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Wnętrze dworca

10. Ulica Piotrkowska

Od Parku Legionów na południu do Placu Wolności na północy przez ponad 4 kilometry ciągnie się prosta jak strzała ulica Piotrkowska, jedna z najdłuższych handlowych ulic Europy. Jest to wizytówka miasta i jego salon, pełniący funkcje podobne do tych jakie w innych miastach pełnią rynki. Spacer po łódzkiej „Pietrynie”, jak o niej mówią miejscowi, zajmuje aż godzinę w jedną stronę! Na długości około 2 kilometrów jest to wyłączony z ruchu deptak. Dla nas jest to dziś piękna strona Łodzi w pigułce: stoją przy niej fabryki, okazałe kamienice i pałace, są knajpy tętniące życiem, wyjątkowo atrakcyjnie ubrani ludzie, są księgarnie, wydarzenia artystyczne i rzeźby słynnych Łodzian m.in. Tuwima i Rubinsteina. Nagromadzenie atrakcji i ważnych miejsc jest tu tak duże, że Piotrkowska z pewnością otrzyma osobny wpis.

Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Zawsze gwarna i tłoczna ulica Piotrkowska
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Będąc w Łodzi koniecznie trzeba ją odwiedzić
Łódź Łódzkie Piotrkowska Atrakcje Zabytki Manufaktura Lofty Księży Młyn
Łódź. Ulica Piotrkowska, czyli bardzo długi salon miasta

Łódź ma tyle atrakcji, że nawet te główne nie zmieściły się do jednego wpisu. Dlatego też zapraszamy do drugiej części

Tekst: Beata Pomykalska

Fotografie: Paweł Pomykalski

Może Cię zainteresuje jeszcze:Szydłowiec Mazowsze Mazowieckie Zamek Rynek Ratusz Muzeum ludowych instrumentów muzycznych

Wrocław Dolny Śląsk Atrakcje Mapa

Katowice Górny Śląsk zabytki zwiedzanie atrakcje rynek

2 Replies to “Łódź na weekend – jakie atrakcje obejrzeć w dwa dni?”

  1. Przeczytałam ze smakiem, gratuluję pióra i oka do zdjęć. Wpis bardzo ważny i dla turysty idealny na początek, a jak się rozsmakuje w Łodzi to może będzie chciał więcej zobaczyć. Wasze oba artykuły znakomite. Zapraszamy częściej do Łodzi 🙂

    1. Bardzo dziękujemy za ciepłe słowa 🙂 Miło nam to czytać 🙂 My się w Łodzi bardzo rozsmakowaliśmy i staramy się bywać regularnie. Zwłaszcza, że tak dużo się zmienia!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.