Są miejsca, które już na pierwszy rzut oka wydają się nierealne. Gdy zza koron drzew wyłaniają się śnieżnobiałe wieże, bogato zdobione fasady i strzeliste blanki, trudno uwierzyć, że nie jest to dekoracja filmowa z wytwórni Disneya. Takie właśnie wrażenie robi Hluboká nad Vltavou – jeden z najbardziej widowiskowych zamków w Czechach i bez wątpienia jedna z najbardziej romantycznych rezydencji Europy Środkowej. Choć rocznie odwiedzają go setki tysięcy turystów, nadal potrafi zachwycić nawet osoby, które widziały już wiele europejskich zamków. Położony zaledwie kilkanaście kilometrów od Czeskich Budziejowic i około 30 kilometrów od Českiego Krumlova, zamek góruje nad doliną Wełtawy. Jego obecny wygląd jest efektem niezwykłej XIX-wiecznej przebudowy, jednak historia tego miejsca sięga znacznie głębiej – aż do średniowiecza.
Zamek Hluboká: od królewskiej twierdzy do arystokratycznej rezydencji
Pierwsza warownia powstała tutaj w połowie XIII wieku z polecenia czeskich królów. Była to typowa średniowieczna twierdza strzegąca ważnego szlaku prowadzącego przez południowe Czechy. Jej strategiczne położenie sprawiało, że często zmieniała właścicieli. Przez kolejne stulecia zamek przechodził z rąk do rąk, należąc między innymi do możnych rodów Pernštejnów, panów z Hradca czy Malovców.
Każdy z właścicieli pozostawiał po sobie ślad. Gotycka twierdza została w XVI wieku przebudowana na renesansową rezydencję, a na początku XVIII wieku otrzymała barokowy charakter. Jednak prawdziwa metamorfoza miała dopiero nadejść. W 1661 roku dobra hlubockie kupił Jan Adolf I Schwarzenberg. To właśnie ta potężna arystokratyczna rodzina związała swoją historię z zamkiem na niemal trzy stulecia i uczyniła z niego jedną z najbardziej reprezentacyjnych siedzib w monarchii Habsburgów.
Windsor nad Wełtawą
Dzisiejszy wygląd zamku Hluboká zawdzięczamy księciu Janowi Adolfowi II Schwarzenbergowi oraz jego żonie Eleonorze z Liechtensteinów. W 1838 roku uczestniczyli oni w koronacji królowej Wiktorii w Londynie. Podczas pobytu w Anglii zachwycili się zamkiem Windsor – oficjalną rezydencją brytyjskich monarchów. Po powrocie do Czech postanowili stworzyć podobną rezydencję we własnych dobrach.
Przebudowa rozpoczęła się w 1840 roku według projektu wiedeńskiego architekta Franza Beera. Po jego śmierci prace kontynuował Damasius Deworetzky. Inwestycja trwała ponad trzydzieści lat i zakończyła się dopiero w 1871 roku. W praktyce oznaczała niemal całkowite przeobrażenie wcześniejszego barokowego pałacu w romantyczny zamek w stylu angielskiego neogotyku.
Efekt do dziś robi ogromne wrażenie. Hluboká posiada mnóstwo wież, liczne wykusze, ozdobne kominy, krenelaże i ponad sto pomieszczeń. Białe elewacje kontrastujące z zielenią rozległego parku sprawiają, że zamek wygląda niemal jak ilustracja z baśni.
Największe wrażenie robi dbałość o detale. Każda fasada została bogato ozdobiona kamieniarskimi dekoracjami, a liczne wieżyczki i sterczyny nadają budowli niezwykłą lekkość. Spacerując wokół zamku, trudno znaleźć dwa identyczne fragmenty elewacji.
Szczególnie efektownie prezentuje się główna wieża, która jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Hlubokiej. Jej historia sięga jeszcze średniowiecznej warowni, choć wielokrotnie była przebudowywana. Z tarasu widokowego rozciąga się panorama południowych Czech, doliny Wełtawy oraz rozległego parku otaczającego rezydencję.
Wnętrza pełne przepychu
Choć zewnętrzna bryła zachwyca, prawdziwe skarby kryją się wewnątrz. Schwarzenbergowie urządzili swoje apartamenty z niezwykłym rozmachem. Dominują rzeźbione boazerie z egzotycznych gatunków drewna, bogato zdobione kasetonowe stropy, kryształowe żyrandole oraz ogromne kominki.
Na ścianach wiszą portrety kolejnych pokoleń Schwarzenbergów, a także obrazy europejskich mistrzów z XVI–XVIII wieku. W wielu salach zachowały się kolekcje porcelany, sreber, gobelinów, broni myśliwskiej oraz cennych mebli. Zwiedzający mogą zajrzeć zarówno do reprezentacyjnych salonów i biblioteki, jak i do prywatnych apartamentów ostatnich właścicieli – księcia Adolfa Schwarzenberga i jego żony Hildy.
Park równie piękny jak sam zamek
Nie warto ograniczać wizyty wyłącznie do zwiedzania wnętrz. Rezydencję otacza rozległy park krajobrazowy zaprojektowany zgodnie z modą angielskich ogrodów XIX wieku. Znajdziemy tu szerokie aleje spacerowe, wiekowe drzewa, romantyczne polany oraz liczne punkty widokowe. To właśnie podczas spaceru po parku najlepiej widać, jak starannie zaplanowano całą kompozycję. Z różnych miejsc odsłaniają się kolejne perspektywy zamku, a architekci świadomie wykorzystali naturalne ukształtowanie terenu, aby budowla wydawała się jeszcze bardziej monumentalna.W pobliżu znajduje się również dawna ujeżdżalnia, oranżeria oraz zabudowania gospodarcze świadczące o ogromnym zapleczu funkcjonowania arystokratycznej rezydencji.
Schwarzenbergowie – gospodarze z rozmachem
Rodzina Schwarzenbergów należała do najbogatszych rodów monarchii Habsburgóe. Zarządzała rozległymi majątkami obejmującymi lasy, stawy rybne, browary, tartaki i liczne przedsiębiorstwa. Dzięki temu mogła finansować niezwykle kosztowną przebudowę Hlubokiej oraz rozwój całego regionu.
Losy rodziny dramatycznie zmieniły się dopiero w XX wieku. Ostatni właściciel, Adolf Schwarzenberg, opuścił Czechy przed II wojną światową, uciekając przed nazistami. Po wojnie majątek został znacjonalizowany na mocy specjalnej ustawy, znanej jako Lex Schwarzenberg. Od tego czasu zamek pozostaje własnością państwa i znajduje się pod opieką czeskiego Narodowego Instytutu Zabytków.
Informacje praktyczne
Zamek Hluboká należy do najchętniej odwiedzanych rezydencji w Czechach, dlatego w sezonie letnim warto pojawić się tu już rano. Samochód najlepiej zostawić na jednym z miejskich parkingów w centrum Hlubokiej nad Wełtawą. Największy z nich (P1) znajduje się około 900 metrów od zamku i kosztuje 90 CZK za dzień dla samochodu osobowego.
Wnętrza zamku można zwiedzać wyłącznie w ramach wybranych tras. Najpopularniejszy jest reprezentacyjny apartament Schwarzenbergów z bogato wyposażonymi salonami, biblioteką i jadalnią. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem, a dla zagranicznych gości dostępne są przewodniki, również w języku polskim. Warto pamiętać, że we wnętrzach obowiązuje zakaz fotografowania, natomiast rozległy park otaczający zamek można zwiedzać bezpłatnie i bez ograniczeń czasowych. Standardowy bilet na reprezentacyjne wnętrza kosztuje 300 CZK. Więcej informacji znajdziesz tutaj.
Materiał powstał we współpracy z regionem Czechy Południowe.
Poznaj też hit Czech Południowych, czyli Czeski Krumlow! Kliknij tutaj i zobacz jak tam pięknie!
